طراگاه | مرجع دکوراسیون منزل، معماری داخلی و طراحی داخلی

ورود / ثبت نام
FA EN

« به همکاران خود در طراگاه بپیوندید »

جواد خدایینازنین سادات ملکوتیبابک مجدپورحسین نوروزیشرکت رویا طرح داخلیبهرام شکوهیانشرکت رویا طرح داخلیمـــهـکامه کــرمانـیشركت معماري و دكوراسيون زانا(عصر برتر)شروین حسینیکمال کمونهمهدی علیرضایی
هم اکنون ثبت نام کنید یا وارد شوید
« بازگشت

حکایت باد صبا اندر احوالات معماری زیبای ایران

برج مقبره نشانه‌ی آبادی در هر سرزمینی بود

بازدید : 41,500 بار

26 تير 1395

چاپ صفحه

ایمیل

نظرات

مرا باد صبا می‌خوانند، باد عاشقان، از زمان‌های گذشته و بسیار دور تا به امروز می‌وزم تا در گل‌ها، تن‌ها و جان‌ها زنگی بدمم. از آن‌جا که مدام در حال کوچ از سرزمینی به سرزمین دیگری هستم، حکایت‌ها از معماری این سرزمین رویایی برایتان دارم. با طراگاه همراه باشید.

ذخیره عکس
معماری زیبای ایران

امروز حکایت بناهایی به جای مانده از دیروز در معماری سنتی ایران را به‌نام برج مقبره می‌گویم، که زمانی نشانه‌ی آبادی بود. اما امروز به‌دست معماران جوان پنهان شده‌اند، مانند ماهی پنهان در پشت ابرهای تیره که اگر کنار روند زیباییش چشمان همه را به خود خیره می‌کند. در اندک زمانی که دارم می‌خواهم قصه‌ای نقل کنم، البته قصه‌ای  متفاوت با دیگر قصه‌ها و توفیرش در واقعی بودن آن است. در واقع تمام قصه‌هایی که برایتان از امروز به بعد می‌گویم همگی را اشخاص واقعی ساخته‌اند. اشخاصی که روزی بوده‌اند و امروز به سرزمینی دیگر کوچ کرده‌اند.

ذخیره عکس

 اما حکایت بناهایی به نام برج مقبره که روزگاری بر روی زمین وجود نداشت و  استخوان مردگان را در آرامگاه‌هایی که در دل صخره‌ها و کوه‌ها کنده می‌شد قرار می‌دادند. از مشهورترین این آرامگاه‌ها، مقابر صخره‌ای نقش رستم در فارس و قدمتش به 25 سده قبل باز می‌گردد. 
به نظر می‌آید، که این طرح پس از گذشت زمان بسیاری  به دوران پس از اسلام و قرن چهارم هجری انتقال می‌یابد و این طرح برای نخستین بار با تغییراتی در سطح داخلی و خارجی بنا، در آرامگاه امیر اسماعیل سامانی در بخارا ظاهر می‌شود. طرحی که نمونه‌های متعدد و بناهای مشهوری از این نوع معماری، از اواخر سده چهارم هجری به بعد در گوشه و کنار این سرزمین به یادگار مانده است. 

از بادهای دیگر شنیدم، که اواخر سده چهارم هجری بناهایی در این سرزمین  پدید می‌آید که شیوه‌ی معماری و ساخت‌‌وساز آن دارای  ویژگی‌های متعدد و خاص  خود است. این آثار که هم جنبه‌ی بنای یادبود را در خود دارند، هم شکل یک مقبره و بنای آرامگاهی را، به گونه‌ای ساخته شده که انسان  بتواند از آن‌ها به‌عنوان میل و نشانه‌ی راه هم  استفاده نماید. من، باد صبا از آن روزگار با وجود این بناها همواره راه خود را در تاختن به اطراف این سرزمین با این نشان که آدمی پدید آورده یافته‌ام.

ذخیره عکس
ذخیره عکس

برجای ماندن تعداد زیادی از این میل‌ها در کنار راه‌های اصلی و مهم قدیم و بر فراز تپه‌هایی که از دور به خوبی نمایان بودند، بیشتر نشانه‌ی آن است که این میل‌ها در آغاز به‌عنوان راهنمای مسافران و رهگذران ساخته می‌شدند و بعدها با گذشت زمان  گویا به آرامگاه شخصیتی مهم اختصاص یافته  و یا بانی بنا در آن‌جا به خاک سپرده می‌شد. 

ذخیره عکس

 

بناهایی که با ترک‌ها، شیارها و ستون نماها، طاق‌نماها و تزئینات مختلف خود طرح‌های متنوع و گوناگونی را در سطوح نمای داخلی و خارجی بنا پدید می‌آورند.
طرحی از مقابر برجی شکل یا برج مقبره‌ها را در معماری این سرزمین به یادگار باقی می‌گذارند.  در میان بافت ساده و هماهنگ بناهای برخی از روستاهای این سرزمین، که افق دید را تا دوردست‌ها گسترش می‌دهد وجود برج مقبره‌ای با ترک‌ها، شیارها و شکل مخروطی خود نشانه‌ای مشخص و توجه برانگیز است‌. 

اما در این روزگار، این بناها در معماری شهرهای امروزی در پس و پشت بناهای کوتاه و بلند و در درون انبوهی از وسایل مختلف رنگ باخته‌اند و در لابلای آن‌ها مخفی شده‌اند. آن‌چنان که در مواردی به دشواری می‌توان آن‌ها را دید و تنها ما که باد هستیم و به هرجا م‌ وزیم آن‌ها را می‌یابیم. بناهایی که هریک گوشه‌ای از تاریخ پربار این سرزمین، را در قالب طرح‌ها و شکل‌ها و رنگ‌ها در دوره‌های مختلف تاریخی به امانت نزد خود حفظ کرده‌اند.

ذخیره عکس

حال نیز که خود امانتی شده‌اند، در دستان ما برای آیندگان. اما آدمیان گویا امانت‌دار خوبی برای معماری و فرهنگ این مرز و بوم نبوده‌اند، من خود روزگارها به چشم دیده‌ام که در طول تاریخ معماری‌ها چقدر غریب واقع شده‌اند و در حالی‌که این بناهای امانتی، خشت خشت‌شان عمر و زندگی پدران و نیاکان ما بوده‌اند و وجب به وجبشان حاکی از تاریخی چند هزار ساله است. ما بادها میل ویرانگری آدمیان را بسیار دیده‌ایم و البته گهگاهی بوده، که بخشی از آدمیان به دنبال حفظ این یادگارهای گذشته بوده‌اند. البته ما بادها نیز در میان خود باد ویرانگر داریم که در طول سالیان دراز به آدمیان در این رویه کمک بسیاری کرده و روز و شب با تمام توان وزیده‌اند تا میل ویرانگری خود را ارضا کنند.

من، باد صبا وظیفه دارم در ادامه و حکایت‌های بعدی این برج مقبره‌ها و رمز و رازشان و قصه‌های جذابی که در دل خود از ایران قدیم دارند را به گوش همگان برسانم. شاید تنها کاری باشد که به جبران خطای باد ویران‌گر یا باد دیو از من براید.

ذخیره عکس
معماری زیبای ایران

دوستان وعلاقه‌مندان حکایات خود را با طراگاه در میان بگذارید.

 

     کانال


بازدید : 41,500 بار

26 تير 1395

چاپ صفحه

ایمیل

نظرات

مطالب مرتبط »

ویدیوهای پیشنهادی »

نظرات ( 0 )

هیچ نظری ثبت نشده است

ثبت نظر شما

قبل از ارسال نظر ، قوانین و ضوابط سایت را مطالعه کنید

تگ ها



برجمقبرهنقش رستمفارسمیلفرهنگتاریخآرامگاهنشانهمعماریاسماعیل سامانیباد صباباد دیو

مطالب محبوب »

Sunday , 04 December , 11:42